Ders Kitaplarında ve Müfredatta Engelliliğin İnsan Hakları Modeliyle Düzenlenmesi (STK’lar İçin)

7

Tarih:
Sayı:
Konu: Ders kitapları ile tüm eğitim müfredatının engellilik ve insan hakları açısıyla incelenerek yeniden düzenlenmesi

T.C.
Milli Eğitim Bakanlığı
Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

……………. Derneği, engelli bireylerin ekonomik ve sosyal hayata etkin katılımını ve engelli bireylerin anayasa, yasa ve uluslararası sözleşmelerden doğan haklarından yararlanmalarını sağlamak amacıyla faaliyet göstermektedir. Derneğimiz bu kapsamda bakanlıklar, belediyeler, kamu kurum-kuruluşları nezdinde bilgi edinme başvuruları ve idari girişimlerde bulunmaktadır.

Toplumun engelli kişileri hatalı tanımladığı hatta önemli bir kesiminin ise engellileri aciz, merhamet veya yardım edilecek kişi, dilenci, farklı, olağandışı insanlar şeklinde gördüğü bilinmektedir. Gerek devletin idari birimlerince gerekse de bağımsız araştırmacılar veya üniversite yayımları bu kanıyı doğrulamaktadır. Bu olumsuz yargıları ortadan kaldırmanın bir yolu da eğitimin her kademesinde engellilik kavramının insan hakları modeliyle tanımlanması ev açıklanmasıdır. Mevcut eğitim araçları içinde kullanılmakta olan ders kitaplarının ise oldukça sorunlar barındırdığı bilinmektedir. Nitekim İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (SEÇBİR), Toplumsal Haklar ve Araştırmalar Derneği (TOHAD) ile Eğitim Reformu Girişimi (ERG) ortaklığında yürütülen “Eğitime Eşit Katılım Projesi”, kapsamında 2016-2017 eğitim-öğretim yılında yayımlanan, farklı seviye ve branşlardan 37 ders kitabının incelenmiş, yukarıda işaret ettiğimiz sorunlar tespit edilmiş ve tavsiyeler bir yayım haline getirilmiştir. (Bkz. https://secbir.bilgi.edu.tr/tr/sayfa/egitime-esit-katilim-4/)

Gerek ders kitaplarının gerekse de tüm eğitim müfredatının gözden geçirilerek engellilik kavramının insan hakları modeli ile ele alınması kaçınılmazdır.

Türkiye’nin de taraf olarak bir iç hukuk metni haline dönüştürdüğü Birleşmiş Milletler Engelli Kişilerin Haklarına İlişkin Sözleşmesi bu minvalde idareye birçok yükümlülükler getirmektedir. Söz konusu yükümlülüklerden biri de “erken yaştan itibaren tüm çocukların eğitim sisteminin her aşamasında engelli bireylerin insan haklarına saygıyla yaklaşmasını teşvik etmesi”dir.

Bu kapsamda hem ders kitaplarında yer alan olumsuz model, tanım ve anlatımların kaldırılması hem de eğitim müfredatının insan hakları modeliyle ele alınarak yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.

Derneğimizin bu alanda yapılacak işbirliğine hazır olduğunu bildirir yukarıda bahsettiğimiz (ders kitaplarında ve müfredatta) değişikliklerin yapılması hususlarını arz ederiz.

Saygılarımızla,

Dilekçenin word haline ulaşmak için lütfen tıklayınız.