İdare Mahkemelerine Başvuru

418

İdari Dava Nasıl Açılır

  1. İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. Dava açmak için avukatınızın olması zorunluluğu yoktur. Dilekçe bizzat başvuru sahibi tarafından hazırlanıp mahkemelere teslim edilebilir
  2. Dilekçelerde;
  3. a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası,
  4. b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller,
  5. c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, bulunmak zorundadır.

Dilekçe formatı ulaşmak için tıklayınız.

  1. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur.
  2. Şayet dava sürdüğü sırada davayı açan engellinin ya da STK’nın temsil ettiği engellilerin telafi edilemez, geri dönülemez menfaat kayıpları söz konusu olacaksa dava dosyasında yürütmeyi durdurma talebine yer verilir. Mahkeme uygun görürse, idarenin yürüttüğü iş ve işlemler dava sonunda kadar durdurulur. Örneğin engellilerin üniversite sınav sisteminde yapılan bir değişikliğin iptali için açılan bir davada, dava sırasında sınavların yapılacak olması ve o esnada geri dönülmez, telafisi mümkün olmayan kayıplar doğabileceğinden yürütmeyi durdurma talep edilebilir. Mahkeme bu talebi kabul ederse, söz konusu düzenleme dava bitene kadar uygulanmaz. Ancak yürütmenin durdurulması kararı, davanın lehte sonuçlanacağına dair yorumlanamaz. Zira yürütmeyi durdurma kararında temel hedef, oluşabilecek kayıpların önlenmesine yönelik bir tedbirdir. Mahkemenin nihai kararı ana dosyanın incelenmesiyle verilecektir.
  3. Eğer açılacak idari davanın, sadece belli bir bölgeyi, belli bir bölgede faaliyet gösteren idareyi ya da belli bir kişiyi ilgilendiren bir dava ise dava idare mahkemesine açılır. Örneğin bir engellinin bulunduğu ilçe ya da belediyeden rampa yapımı ya da eğitim gördüğü okuldan karşılanmayan bir talebi için açılacak idari dava, engellinin bulunduğu ildeki idare mahkemesine, o ilde idare mahkemesi yoksa en yakın ildeki idare mahkemesine açılır. Ancak açılacak idari davanın konusu kapsayıcı, belli bir grubun tümünü ya da Türkiye genelini etkileyen bir uygulama ise dava doğrudan ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay’a açılır. Örneğin Sosyal Güvenlik Kurumu’nun engellilere sağlanacak sağlık yardımları konusundaki bir düzenlemenin iptal edilmesi, üniversite sınavlarında engelliler konusunda çıkarılan bir düzenlemenin iptali gibi genel ve kapsayıcı dava konuları, Danıştay’ın alanına girmektedir. Bu davaların dilekçesi Danıştay’a iletilmek üzere bulunulan ildeki idare mahkemesine, idare mahkemesi yoksa yetkili diğer mahkemelere teslim edilir. (Yetkili mahkemeler hakkındaki bilgi bir sonraki maddede paylaşılmıştır)
  4. İdari dava dilekçeleri ve davalara ilişkin her türlü evrak, Danıştay veya ait olduğu mahkeme başkanlıklarına veya bunlara gönderilmek üzere idare veya vergi mahkemesi başkanlıklarına, idare veya vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalıp kalmadığına bakılmaksızın asliye hukuk hâkimliklerine veya yabancı memleketlerde Türk konsolosluklarına verilebilir.

Bir dava dosyasının ana formatını içeren ve Toplumsal Haklar ve Araştırmalar Derneği tarafından 2009 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesine ilişkin dava dosyasının bir kısmını örnek olarak görüntülemek için tıklayınız.

– Şayet dava konusu olan bir olayda idarenin işleminin iptalinin yanında tazminat talebi de varsa yani tam yargı davası da açılmak isteniyorsa, iki dava birden de açılabileceği gibi, önce iptal davası açılıp, o dava bittikten sonra da tazminat davası da açılabilir. (Tam yargı davalarının nasıl açılacağı konusunda ayrıntılı bilgi için bkz. 2577 Sayılı İdare Mahkemeleri Usül Kanunu)

– Ancak (kişisel menfaat kaybı söz konusu olmadığı için) STK’lar tam yargı davası (tazminat davası) açamazlar.

– İdari dava açmak için her yıl belirlenen miktarlarda dava harcı ödenir. Diğer yandan davanın kaybedilmesi halinde, dava açılan tarafın avukatlık giderleri ve ilgili harçlar, davayı açan tarafından karşılanmak zorundadır.

İdare Mahkemesi Karar Süreci

– İdare mahkemesine dava dilekçesi teslim edildikten sonra öncelikle mahkeme tarafından (süreler, evraklar, bildirimler vb. unsurlar bakımından) usül incelemesinden geçirilir.

– Dava dosyasında yürütmenin durdurulması talebi varsa bu talep incelenir ve bu konuda karara varır.

– Mahkeme tarafından dosyanın bir örneği delilleriyle birlikte dava açılan idareye gönderilir.

– Davalı idarenin dava dosyasında belirtilen konulara 30 gün içerisinde cevap vermesi gereklidir.

– Mahkeme, davalı idarenin verdiği cevaplardan sonra, bu cevapları göndererek davayı açan kişi ya da STK’dan ek açıklama talep edebilir.

– Dava açan kişi ya da STK, davalı idarenin cevabına cevaplarını 30 gün içerisinde vermek zorundadır.

– Mahkeme, açılan dava kapsamında gerek gördüğü kurum ya da kuruluşlardan (adli tıp raporu, bilirkişi raporu vb.) dava ile ilgili bilgi ve belge talep edebilir.

– Davanın taraflarından birinin talebi olması ve mahkemenin uygun bulması halinde tarafların katılacağı celseli bir duruşma da yapılabilir. Bu duruşmada taraflar, belirtmek istedikleri hususları mahkeme heyetine sözlü olarak da bildirebilirler.

– Bütün aşamaları tamamlanan dava mahkemece karara bağlanır ve karar taraflara iletilir. Mahkemenin kararı idarenin davayı açan kişi ya da STK’nın talebine vermiş olduğu red talebinin iptali (yani davayı açanın talebini kabulü) ya da red işleminin onayı şeklindedir. Şayet dava bir tam yargı davası ise mahkeme tazminata karar vermenin yanında, tazminatın miktarına da karar verir.

– Taraflar, dava sonuna temyize gitmek yoluyla itiraz edebilir. İdari davalarda temyiz aşamalarını görüntülemek için tıklayınız.